Przejdź do treści

34. Festiwal Mediów „Człowiek w Zagrożeniu”

W 2024 roku 34. Festiwal Mediów „Człowiek w Zagrożeniu" odbył się w dniach 9-13 października w Muzeum Kinematografii w Łodzi oraz w Narodowym Centrum Kultury Filmowej. Część online trwała od 14 do 23 października. W programie znalazło się blisko 60 filmów, 29 reportaży i ponad 50 gości.

Jury Konkursu Filmów Dokumentalnych tworzyli: Mariusz Wilczyński – przewodniczący, Marek Horodniczy, Irena Piłatowska-Mądry, Małgorzata Staroń i Joanna Talczewska. W Jury Konkursu Reportaży Telewizyjnych zasiedli Jacek Grudzień, Edyta Krześniak i Justyna Suchecka, a w Jury Konkursu Reportaży Audio – Roma Leszczyńska, Agnieszka Pacho i Joanna Sikorzanka. Filmy oceniało również Jury Młodych Krytyków, złożone z laureatów konkursu „Krytyk pisze" Festiwalu Kamera Akcja – Olka Młyńskiego, Wiktora Szymurskiego i Aleksandry Wolf – a reportaże studenci Uniwersytetu Łódzkiego.

Edycja obejmowała przegląd filmów Marcela Łozińskiego, połączony z odsłonięciem jego gwiazdy w Łódzkiej Alei Gwiazd, oraz retrospektywę Ewy Borzęckiej pokazaną pod hasłem „Dokumentalne kontrowersje", od pierwszego polskiego dokumentu o osobach transpłciowych po „Arizonę". Z okazji 75-lecia łódzkiej Wytwórni Filmów Oświatowych zaprezentowano dwa zestawy krótkich filmów: eksperymenty z konwencją filmu oświatowego oraz zapomniane arcydzieła krótkiego metrażu. Po raz pierwszy razem pokazano tryptyk Józefa Robakowskiego poświęcony Katarzynie Kobro.

Gościem specjalnym był Rithy Panh. Kambodżański dokumentalista spotkał się z publicznością po projekcji „Brakującego zdjęcia" i odebrał Nagrodę im. Krzysztofa Talczewskiego. Z widzami spotkała się także Tania Rakhmanova, autorka „Chińskich obozów koncentracyjnych" i „Żelaznej kurtyny".

W Muzeum Kinematografii otwarto wystawę fotografii Bartosza Kałużnego „Dywers 2.0", poświęconą stereotypizacji, neuroróżnorodności, zdrowiu psychicznemu i niepełnosprawności; kuratorem ekspozycji był prof. Marek Domański z ASP w Łodzi. W przestrzeni NCKF Spot pokazano fotografie George'a Gittoesa, towarzyszące projekcji jego filmu „Ukrainistan Artist War".

W ramach projektu W.A.R. (Wiarygodnie. Atrakcyjnie. Rzetelnie) Tomasz Patora poprowadził warsztaty o dziennikarstwie śledczym, granicach prowokacji i relacji reportera z bohaterem. Katarzyna Michalak przeprowadziła spotkanie wokół książki „Dźwięk bez fikcji", poświęcone roli dźwięku w radiowym reportażu artystycznym. Spotkania z twórcami reportaży prowadziła dr Joanna Bachura z Uniwersytetu Łódzkiego. Na stronie festiwalu udostępniono również dziesięć archiwalnych reportaży Radia Łódź z lat 1959–2002.

Werdykt

Grand Prix i Statuetka Białej Kobry

Edyta Wróblewska

Gdy powieje Harmattan (opens in a new tab)

Grand Prix i Statuetkę Białej Kobry oraz nagrodę w wysokości 20.000 zł otrzymała Edyta Wróblewska za film „Gdy powieje Harmattan”. Uzasadnienie wyboru jury: „To uniwersalna historia odrzucenia, upodlenia, cierpienia i ostatecznie wyjścia ku światłu bohaterki filmu, 25 letniej Barbary z Ghany, która pogodziła się ze swoją traumatyczną przeszłością oraz miała odwagę wybaczyć rodzicom i wesprzeć rodzeństwo w odnalezieniu drogi ucieczki ze świata, w którym wciąż istnieją różne formy niewolnictwa”.

Nagroda „Cierpliwe oko” im. Kazimierza Karabasza

Małgorzata Imielska

Posłuchaj, co chcę ci powiedzieć (opens in a new tab)

Nagrodę „Cierpliwe oko” im. Kazimierza Karabasza w wysokości 15.000 zł, ufundowaną przez Narodowe Centrum Kultury otrzymała Małgorzata Imielska za film „Posłuchaj, co chcę ci powiedzieć”. Jury wyróżniło obraz „niełatwy, opowiadający o młodej dziewczynie zmagającej się ze schizofrenią, pokazujący bohaterkę i jej rodzinę w sposób dający nadzieję na to, że tę walkę można wygrać i żyć w miarę normalnie”.

Nagroda Stowarzyszenia Filmowców Polskich

Alexander Mihalkovich, Hanna Badziaka

Matczyzna (opens in a new tab)

Nagrodę Stowarzyszenia Filmowców Polskich w wysokości 6.000 zł ufundowaną przez Stowarzyszenie Filmowców Polskich otrzymali Alexander Mihalkovich i Hanna Badziaka za film „Matczyzna”. Jury doceniło „metafizyczną opowieść o strukturze zła totalnego reżimu którego rozmontowanie graniczy z cudem, gdzie nawet wrażliwcy mogą zostać bestiami”.

Nagroda im. Aleksandra Kamińskiego za przezwyciężanie zagrożeń

Agnieszka Zwiefka

Drzewa milczą (opens in a new tab)

Nagroda za przezwyciężanie zagrożeń im. Aleksandra Kamińskiego w wysokości 5.000 zł ufundowana przez Uniwersytet Łódzki przypadła Agnieszce Zwiefce za film „Drzewa milczą”. Film to „portret 16-letniej Kurdyjki Runy która w wyniku śmierci mamy na polsko-białoruskiej granicy, wobec bezradności ojca, nieoczekiwanie zmuszona jest przejąć obowiązki głowy rodziny”.

Wyróżnienie dla Filmu Dokumentalnego

Piotr Kielar

Ja, Rosiński (opens in a new tab)

Wyróżnienie Jury Konkursu Filmów Dokumentalnych otrzymał Piotr Kielar za film „Ja Rosiński”.

Wyróżnienie dla Filmu Dokumentalnego

Adelina Borets

Kwiaty Ukrainy (opens in a new tab)

Wyróżnienie Jury Konkursu Filmów Dokumentalnych otrzymała Adelina Borets za film „Kwiaty Ukrainy”.

Nagroda Jury Młodych Krytyków

Lidia Duda

Las (opens in a new tab)

Nagrodę Jury Młodych Krytyków otrzymała Lidia Duda za film „Las”.

Nagroda dla Najlepszego Reportażu Telewizyjnego

Tomasz Patora

W Żurominie rządzi Duch (opens in a new tab)

Jury doceniło rzetelność i sprawczość oraz podjęcie ważnego społecznie tematu, który wygodniej byłoby przemilczeć. „Przed nagrodzonym reportażem, mogło się wydawać, że problem fentanylu dotyczy tylko USA i jest nam odległy, tymczasem autor wykazał, że kryzys jest też już w Polsce. A Żuromin to tylko symbol wielu podobnych miejsc, w których dochodzi do tragedii”.

Nagroda dla Najlepszego Reportażu Audio

Agnieszka Szwajgier, Dorota Salus

Kryptoscam (opens in a new tab)

Zadniem jury, reportaż „jest efektem wielomiesięcznej pracy autorek i ich niesamowitego zaangażowania i determinacji w dotarciu do prawdy. Dzięki nowatorskiej formie, w której każdy odcinek zgłębia inny aspekt oszustwa telefonicznego i internetowego, słuchacz lepiej rozumie, jak bezwzględnie manipulowani są ludzie obietnicami szybkiego zysku. Reporterki wnikają w świat oszustów i ich ofiar, wywołując silne emocje i skłaniając do głębokiej refleksji nad skalą procederu i nad jego destrukcyjnym wpływem na społeczeństwo. Trudny temat został przedstawiony w sposób atrakcyjny do tego stopnia, że wysłuchanie na raz pięciu odcinków serialu nie nuży, wręcz przeciwnie – wciąga”.

Nagroda Radia Łódź za szczególną wrażliwość reporterską ex aequo

Katarzyna Michalak

Maski (opens in a new tab)

Nagroda Radia Łódź za szczególną wrażliwość reporterską trafiła do Katarzyny Michalak za reportaż „Maski”.

Nagroda Radia Łódź za szczególną wrażliwość reporterską ex aequo

Adam Bogoryja-Zakrzewski

Krowa w prokuraturze (opens in a new tab)

Nagroda Radia Łódź za szczególną wrażliwość reporterską trafiła do Adama Bogoryi-Zakrzewskiego za reportaż „Krowa w prokuraturze”.

Nagroda Jury Studentów Uniwersytetu Łódzkiego

Magda Świerczyńska-Dolot

Śladami Else (opens in a new tab)

Nagrodę Jury Studentów Uniwersytetu Łódzkiego otrzymała Magda Świerczyńska-Dolot za reportaż „Śladami Else”.

Wyróżnienie Jury Studentów Uniwersytetu Łódzkiego

Joanna Sikora

Od nowa (opens in a new tab)

Wyróżnienie Jury Studentów Uniwersytetu Łódzkiego otrzymała Joanna Sikora za reportaż „Od nowa”.

Nagroda rzeczowa Uniwersytetu Trzeciego Wieku im. Heleny Kretz

Agnieszka Madejska, Bartosz Józefiak

Polskie Alcatraz (opens in a new tab)

Nagroda rzeczowa Uniwersytetu Trzeciego Wieku im. Heleny Kretz trafiła do Agnieszki Madejskiej i Bartosza Józefiaka za reportaż „Polskie Alcatraz”.

Nagroda Jury Studentów Uniwersytetu Łódzkiego

Marcin Gutowski

Polska podzielona (opens in a new tab)

Nagrodę Jury Studentów Uniwersytetu Łódzkiego otrzymał Marcin Gutowski za reportaż „Polska podzielona”.